Bu bölümde; el ve el bileği kireçlenmesi, başparmak kök eklemi kireçlenmesi (rizartroz), Dupuytren kontraktürü, Kienböck hastalığı ve TFCC sorunlarının cerrahi ve cerrahi dışı tedavilerini bir arada bulacaksınız.
Hangi durumları kapsıyor?
El ve el bileği kireçlenmesi (osteoartrit)
Eklem kıkırdağının zamanla aşınmasıdır. Ağrı, sabah tutukluğu, şişlik ve hareket kısıtlılığı ile kendini gösterir; el ile yapılan işler zorlaşır.
Rizartroz (başparmak kök eklemi kireçlenmesi)
Başparmağın el bileğine bağlandığı eklemin kireçlenmesidir. Kavanoz açma, anahtar çevirme gibi kıstırma hareketlerinde ağrı tipiktir; özellikle orta yaş kadınlarda sık görülür.
Dupuytren kontraktürü
El ayasındaki bağ dokusunun kalınlaşıp sertleşerek nodüller ve kordonlar oluşturmasıdır. Her zaman ilerlemez; fakat ilerlerse özellikle yüzük ve serçe parmak avuca doğru bükülür ve tam olarak açılamaz. Genellikle ağrısızdır.
Kienböck hastalığı
El bileğindeki lunatum isimli kemiğin kanlanmasının bozulup zamanla çökmesidir. Genç yetişkinlerde inatçı el bileği ağrısı ve hareket kısıtlılığı olduğunda akla gelmelidir.
TFCC sorunları
El bileğinin serçe parmak tarafındaki kıkırdak-bağ yapısının (TFCC) yaralanması ya da yıpranmasıdır. Bileğin dış kenarında ağrı ve döndürme hareketlerinde zorlanma olur.
Değerlendirme zamanı
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Aşağıdaki durumlar değerlendirme gerektirir:
- Güç gerektiren işler sırasında giderek artan başparmak ve bilek ağrısı
- Parmakların avuca doğru bükülüp tam olarak açılamaması (Dupuytren kordonu)
- Geçmeyen, geceleri de süren el bileği ağrısı
- Eklemlerde şişlik, şekil değişikliği veya hareket kısıtlılığı
- El işlerinde güç kaybı ve tutukluk
Bu belirtilerin kalıcı hale gelmeden değerlendirilmesi, hem tedavi seçeneklerini artırır hem de eklem hasarının ilerlemesini yavaşlatabilir.
Tanı
Tanı, muayene ve düz röntgen ile başlar; eklem aralığı, kireçlenmenin derecesi ve kemik yapısı değerlendirilir. Kienböck hastalığı ve TFCC sorunları gibi durumlarda, kanlanma bozukluğunu ve yumuşak doku yapılarını göstermek için MR gerekebilir. Bazı olgularda el bileği artroskopisi hem tanı hem tedavi amacıyla kullanılabilir.
Tedavi
Tedavi; sorunun türüne, evresine ve günlük yaşamı ne kadar etkilediğine göre kişiye özel planlanır.
Kireçlenme ve benzeri dejeneratif sorunlarda amaç çoğu zaman ‘tam iyileşme’ değil; ağrıyı azaltmak, işlevi korumak ve ilerlemeyi yavaşlatmaktır. İlerlemiş durumlarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.
Cerrahi dışı tedavi. Aktivite düzenlemesi, atel veya ortez, el terapisi, ağrı yönetimi ve uygun vakalarda eklem içi enjeksiyonlar birçok hastada yakınmaları belirgin biçimde azaltır. Dupuytren’in erken evrelerinde düzenli takip yeterli olabilir.
Cerrahi tedavi. Cerrahi dışı yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda soruna göre farklı yöntemler uygulanır. Rizartrozda eklem protezi başparmaktaki ağrıyı azaltıp işlevi iyileştirebilir. Dupuytren’de sertleşen kordonlar temizlenir; Kienböck’te bileğin yükünü değiştiren ya da kanlanmayı destekleyen ameliyatlar yapılır; TFCC’de artroskopik onarım veya düzeltme uygulanır.
Rehabilitasyon. El terapisi ve düzenli egzersiz; ameliyat sonrası hareket ve gücün geri kazanılmasında olduğu kadar cerrahi dışı tedavide de önemli rol oynar.
İyileşme süreci
İyileşme, soruna ve uygulanan tedaviye göre değişir. Cerrahi dışı tedavilerde amaç yakınmaları kontrol altında tutmaktır; cerrahi sonrasında ise el terapisiyle desteklenen kademeli bir toparlanma süreci izlenir. Erken tanınan olgularda hem günlük yaşam kalitesi korunur hem de eklem hasarının ilerlemesi yavaşlatılabilir.
Konuyu derinleştirin
İlgili yazılar
Randevu Almak İster misiniz?
El veya el bileğinde geçmeyen ağrı, tutukluk ya da parmaklarda bükülme fark ederseniz değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.
Online Randevu Al