Bu bölümde; ganglion kisti, glomus tümörü, enkondrom ve dev hücreli tendon kılıfı tümörü gibi el ve el bileği kitlelerinin tanı ve tedavisini bir arada bulacaksınız.
Hangi durumları kapsıyor?
Ganglion kisti
El ve el bileğinin en sık görülen kitlesidir. İçi jölemsi sıvı dolu, iyi huylu bir kisttir; sıklıkla el bileğinin üst ya da alt yüzünde görülür ve zamanla büyüyüp küçülebilir. Ağrılı olduklarında tedavi gerektirebilirler.
Glomus tümörü
Genellikle tırnak altında yerleşen, küçük ama çok ağrılı iyi huylu bir tümördür. Şiddetli noktasal ağrı ve soğukla artan hassasiyet tipiktir; küçük olduğu için sıklıkla gözden kaçar.
Enkondrom
El kemiklerinin içinde gelişen, en sık görülen iyi huylu kemik tümörüdür. Çoğu zaman belirti vermez; bazen küçük bir zorlanmayla oluşan kırık (patolojik kırık) sonrası ya da başka bir nedenle çekilen röntgende fark edilir.
Dev hücreli tendon kılıfı tümörü
Gangliondan sonra elin en sık görülen yumuşak doku kitlesidir. Tendon ve eklem çevresinde yerleşen, sert, yavaş büyüyen iyi huylu bir kitledir.
Değerlendirme zamanı
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Aşağıdaki durumlar değerlendirme gerektirir:
- Büyüyen, sertleşen veya giderek ağrı yapan bir kitle
- Tırnak altında şiddetli, soğukla artan noktasal ağrı (glomus tümörü olabilir)
- Küçük bir zorlanmayla oluşan parmak kırığı (altta yatan bir kemik kitlesine işaret edebilir)
- Hareketi, hissi veya el kullanımını kısıtlayan kitle
Elde görülen kitlelerin büyük çoğunluğu iyi huylu olsa da kesin ayrım ve doğru tedavi için değerlendirilmesi önemlidir; erken tanı hem tedaviyi kolaylaştırır hem de nadir kötü huylu durumların atlanmasını önler.
Tanı
Tanı muayene ile başlar; kitlenin yeri, kıvamı ve hareketliliği değerlendirilir. Kitlenin içinin sıvı mı yoksa katı mı olduğunu ayırmak için ultrason, yumuşak dokuları ayrıntılı görmek için MR, kemik kitlelerinde ise röntgen kullanılır. Gerektiğinde kesin tanı için kitleden örnek (biyopsi) alınır.
Tedavi
Tedavi; kitlenin türüne, belirti verip vermediğine ve büyüme eğilimine göre kişiye özel planlanır.
Ağrı yapan, büyüyen, işlevi kısıtlayan veya tanısı belirsiz olan kitleler çıkarılarak hem şikâyet giderilir hem de kesin tanı konur.
Cerrahi dışı tedavi. Belirti vermeyen bazı ganglion kistleri yalnızca takip edilebilir; ağrının hafif olduğu durumlarda aktivite düzenlemesi, atel ve ağrı kesiciler fayda verebilir.
Cerrahi tedavi. Ağrılı, büyüyen ya da tanısı net olmayan kitleler cerrahi olarak çıkarılır. Glomus tümörünün çıkarılması ile ağrının hemen dinmesi tipiktir; enkondromda kitle temizlenip gerektiğinde kemik grefti veya tespit uygulanır; dev hücreli tümör, tekrarlama eğilimi nedeniyle dikkatle çıkarılmalıdır.
Rehabilitasyon. Eklem ve tendon komşuluğundaki kitlelerin çıkarılması sonrası, hareketin geri kazanılması için el terapisi yardımcı olabilir.
İyileşme süreci
Kitlelerin çıkarılması sonrası iyileşme genellikle hızlıdır ve sonuçlar iyidir. Bazı kitleler (ganglion, dev hücreli tümör) tekrarlayabildiğinden düzenli takip önerilir. Çıkarılan her kitle, kesin tanı için patolojik olarak incelenir.
Konuyu derinleştirin
İlgili yazılar
Randevu Almak İster misiniz?
El veya el bileğinde büyüyen, ağrı yapan ya da sizi endişelendiren bir şişlik fark ederseniz değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.
Online Randevu Al